เราพูดกันบ่อยๆ ในเรื่องการพัฒนาตัวเองหรือการพาตัวเองไปสู่ความสำเร็จว่าเราต้องมีเป้าหมายเสียก่อน ถ้าเราไปอ่านหนังสือพวกสร้างแรงบันดาลใจต่างๆ ก็ล้วนจะพูดเรื่องการสร้างเป้าหมายเป็นเรื่องแรกๆ เลยก็ว่าได้

ทีนี้พอเราจะเริ่มตั้งเป้าหมายกันนั้น ในชีวิตจริงมันก็ไม่ใช่การคิดคำพูดเก๋ๆ มาใส่ลงบนกระดาษเสียเมื่อไร วันนี้ผมเลยลองหยิบคำถามที่เป็นเหมือน Checklist เล็กๆ น้อยๆ ลองเอามาให้คิดกันต่อหน่อยแล้วกันนะครับ (ไหนๆ ตอนนี้บางคนก็เริ่มมีการตั้งเป้าหมายหรือ KPI ประจำปีกันแล้วด้วย)

1. เป้าหมายของเราคืออะไร?

แน่นอนว่าสิ่งแรกที่ต้องชัดเจนเสียก่อนก็คือตัวเป้าหมายนั่นแหละ เอาให้แน่ใจว่าสิ่งที่เราต้องการคืออะไร ระบุมันให้ชัด หลายๆ คนมักจะเบลอๆ กับเป้าหมายเพราะบางทีก็รู้สึกว่ามันยากไป มันไกลไป หรือไม่ก็คิดทำนองว่าทำๆ ไปก่อนแล้วเดี๋ยวค่อยคิด แต่ถ้าเราไปดูบรรดาคนเก่งๆ เขาจะตอบได้ค่อนข้างชัด (มาก) ว่าเขาต้องการอะไร อะไรคือสิ่งที่บอกว่าเป็น “ปลายทาง” ในหัวของเขา ฉะนั้นลองใช้เวลาทบทวนตรงนี้กันเยอะๆ

อย่าลืมเป้าหมายนั้นอาจจะไม่ใช่เรื่องใหญ่มากก็ได้ การลดน้ำหนัก การตั้งใจว่าจะลงวิ่งในรายการสำคัญ ฯลฯ เหล่านี้ก็ล้วนสามารถเป็นเป้าหมายของคุณได้เช่นกัน

2. แล้วคุณจะไปถึงเป้าหมายได้อย่างไร?

มีเป้าหมายแล้วก็ต้องรู้วิธีที่จะไปด้วย บางคนตั้งเป้าหมายไว้เสียอย่างเท่แต่กลับไม่สามารถบอกได้ว่าจะทำยังไงให้เป็นจริง สุดท้ายกลายเป็นว่ามีเป้าหมายไว้ลอยๆ การรู้ว่าคุณต้องทำอะไรบ้างเพื่อให้เป้าหมายเป็นจริงนั้นก็เป็นอีกขั้นตอนที่สำคัญมากๆ เพราะมันทำให้คุณรู้ว่าจะต้องทำอะไรก่อนหลัง เช่นเดียวกับการเลือกว่าคุณจะต้องทำอะไรบ้างนั่นแหละ

3. คุณมีทรัพยากรในการจะไปถึงเป้าหมายนั้นไหม

บางเป้าหมายอาจจะต้องใช้ “ทุน” ในการไปให้ถึง บางเป้าหมายต้องใช้ “เวลา” และหลายๆ เป้าหมายก็ต้องการอะไรบางอย่างที่เพิ่มเข้ามาจากชีวิตปรกติของคุณ คำถามคือตอนนี้คุณมองเห็นหรือเปล่าว่าคุณมีทรัพยากรเหล่านั้นหรือไม่

อย่างไรก็ตาม แม้คุณจะไม่มีทรัพยากรเหล่านั้นตอนนี้ (ซึ่งส่วนมากก็ไม่ค่อยมีนั่นแหละ) แต่มันก็ไม่ใช่ว่าคุณจะหามันมาไม่ได้ และนั่นก็จะนำไปสู่คำถามต่อเนื่องว่าคุณจะสามารถหาทรัพยากรได้อย่างไร เช่นถ้าคุณอยากอ่านหนังสือให้ได้มากกว่าเดิม คุณก็ต้องมีเวลามากกว่าเดิม ฉะนั้นคุณก็ต้องหาเวลาเพิ่มขึ้นให้ได้ซึ่งก็อาจจะแลกกับการลดเที่ยวลงไป เช่นเดียวกับจะหาหนังสือเล่มใหม่ๆ จากไหน จะซื้อ? จะยืม? หรือจะอย่างไร นั่นก็เป็นคำถามที่เราต้องคิดต่อให้ได้

4. มีใครช่วยเหลือคุณได้ไหม

แม้ว่าหลายๆ เป้าหมายอาจจะเป็นเรื่องของตัวเองหรือเป็นประโยชน์กับคุณ แต่ก็ใช่ว่าคุณจะต้องทำมันคนเดียวเสียเมื่อไร การมีคนช่วยเหลือ ให้คำแนะนำก็เป็นสิ่งที่ทำให้เราไปถึงเป้าหมายได้เร็วหรือเป็นจริงได้เหมือนกัน ลองถามดูว่าการไปถึงเป้าหมายที่วางไว้นั้นคุณควรจะมีใครเป็นโค้ชหรือที่ปรึกษาไหม มีใครที่เขาสามารถแนะนำคุณได้ดีกว่าที่คุณทำเองคนเดียว อย่าลืมว่าคนเก่งๆ หลายคนก็ได้ดีเพราะ Mentor หรือ Coach ที่พวกเขาคุยด้วยเหมือนกันนะครับ

5. อะไรจะเกิดขึ้นถ้ามันสำเร็จ / ล้มเหลว

หลายๆ ทีผมมักจะย้อนถามคำถามนี้เพื่อดูความสำคัญของเป้าหมายดังกล่าว เพราะยิ่งถ้าเราพบว่าหากเป้าหมายนั้นเป็นจริงจะทำให้ชีวิตเราเปลี่ยนไปได้แล้วล่ะก็ เป้าหมายนี้ก็ยิ่งเป็นเรื่องสำคัญเอามากๆ (และว่ากันจริงๆ ชีวิตผมมาถึงวันนี้ได้ก็เพราะเป้าหมายที่ผมถามคำถามนี้ด้วยนั่นแหละ) เช่นเดียวกันว่าถ้ามันล้มเหลวแล้วเราจะได้รับผลอะไร สิ่งเหล่านี้ยิ่งทำให้เราเห็นถึงผลกระทบของชีวิตที่จะเกิดขึ้นมากกว่าการเห็นเป็นเป้าหมายลอยๆ ซึ่งเอาเข้าจริงแล้วถ้าเป้าหมายที่เรารู้สึกว่าสำเร็จไปก็ไม่ได้มีอะไรมาก หรือถ้าไม่สำเร็จก็จะเฉยๆ ล่ะก็ มันก็คงมีปัญหาอะไรสักอย่างแล้วล่ะฮะ