ต้องยอมรับกันจริง ๆ แล้วว่าไวรัสโคโรน่าหรือ COVID-19 นั้นทำให้สภาวะการณ์ของธุรกิจอยู่สถานการณ์ที่ไม่สู้ดีนัก พนักงานจำนวนมากเริ่มมีความวิตกกังวลกับข่าวลือต่าง ๆ ที่ประดังเข้ามา มีการตั้งคำถามถึงมาตราการต่าง ๆ ของบริษัทแถมอาจจะคิดไปไกลคืออนาคตของตัวเองว่าจะเป็นอย่างไรกันบ้าง

และนั่นทำให้นี่น่าจะเป็นอีกเหตุการณ์ที่ทดสอบความเป็นผู้นำในช่วงวิกฤตแบบหนึ่งของธุรกิจก็ว่าได้

ผมได้อ่านบทความ Lead Your Business Through the Coronavirus Crisis ของทาง HBR ซึ่งมีหลายประเด็นน่าสนใจ เลยขอนำมาสรุปและเพิ่มมุมมองส่วนตัวบางอย่างและหวังว่าจะเป้นแนวทางช่วยให้กับเหล่า “ผู้นำ” ขององค์กรไม่ว่าจะเป็นผู้บริหารระดับสูง ผู้จัดการ หัวหน้าทีม ฯลฯ ในการรับมือสถานการณ์นี้

การติดตามข่าวสารที่ถูกต้องอย่างต่อเนื่อง

สถานการณ์ของ COVID-19 นั้นมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา สิ่งที่จำเป็นมาก ๆ คือการประเมินสถานการณ์อย่างรวดเร็วและถูกต้อง นั่นทำให้เราต้องรู้จักแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ ข้อมูลถูกต้อง เช่นจากกระทรวงสาธารณะสุข หรือสำนักข่าวที่เชื่อถือได้ โดยแน่นอนว่าการอัพเดทเหล่านี้ควรทำให้เป็นประจำ เช่นมีการนัดประชุมทุกเช้าเพื่อสรุปสถานการณ์ประจำวัน และหมั่นปรับภาพประเมินต่าง ๆ อยู่อย่างสม่ำเสมอ

ทำความเข้าใจกับพนักงานเรื่องการรับข้อมูลข่าวสาร / แชร์ข่าวต่าง ๆ 

ในวันที่ทุกคนเข้าถึงข้อมูลได้และก็สามารถทำตัวเองเป็นสื่อได้ คนในองต์กรอาจจะกลายเป็นคนที่สร้างปัญหาหากมีการเผยแพร่ข้อมูลผิด ๆ ข่าวลือ หรือสิ่งที่ไม่ควรเผยแพร่ออกไปนอกองค์กร ฉะนั้นแล้วควรมีการพูดคุย ทำความเข้าใจ และประกาศนโยบายกับทางพนักงานอย่างจริงจัง

สื่อสารกับพนักงานอย่างสม่ำเสมอ

สิ่งที่ควบคู่ไปกับการทำความเข้าใจเรื่องการเผยแพร่ข้อมูลของพนักงานนั้น ก็คือการที่องค์กรจะต้องสื่อสารไปยังพนักงานอย่างตรงไปตรงมา ให้ทุกคนเห็นภาพในทางเดียวกันของสถานการณ์นี้ ได้รับข้อมูลที่เทียบเท่ากัน รวมทั้งได้เข้าใจมุมมองและของผู้บริหารต่อสถานการณ์ต่าง ๆ โดยไม่ใช่การคิดไปเอง

กำหนดนโยบายในภาวะวิกฤต

ดูแลและบริหารจัดการนโยบายบริษัท รวมทั้งการดำเนินการต่าง ๆ ที่มีความเสี่ยงหรือได้รับผลกระทบ เช่น

  • การสื่อสารภายในองค์กร / ภายนอกองค์กร
  • การเดินทางของพนักงาน / ผู้บริหาร
  • อุปกรณ์ที่จำเป็นและช่วยเหลือพนักงาน เช่นหน้ากากอนามัย เจลล้างมือ
  • สวัสดิการของพนักงาน
  • การทำงานแบบ Remote Work 
  • ระบบ Supply Chain ขององค์กร
  • การติดตามผลของธุรกิจและการประมาณการณ์
  • การช่วยเหลือคู่ค้าหรือผู้ที่เกี่ยวข้องซึ่งได้รับผลกระทบ

จำลอง Scenario ต่างๆ

สิ่งที่ทีมผู้บริหารอาจจะจำเป็นต้องทำ คือการจำลองสถานการณ์ต่าง ๆ ที่อาจจะเกิดขึ้นและทำเป็นแผนรับมือ (ร่าง) เอาไว้ล่วงหน้า เช่นถ้าเกิดมีคนในออฟฟิศติดเชื้อจะทำอย่างไร ต้องดำเนินการอย่างไร แจ้งใครบ้าง จะมีผลกระทบอะไรบ้าง หรือหากเป็นว่าทางรัฐบาลประกาศขอความร่วมมือในการหยุดดำเนินธุรกิจชั่วคราวจะเป็นอย่างไร ซึ่งการเตรียมการไว้ล่วงหน้านั้นจะทำให้เราสามารถดำเนินการต่าง ๆ ได้ทันท่วงทีหากเหตุการณ์นั้น ๆ เกิดขึ้นมาจริง

เตรียมแผนฟื้นจากวิกฤตด้วย

การเอาตัวรอดจากวิกฤตก็สำคัญ และมันก็ต้องเกิดผลกระทบกับธุรกิจไม่มากก็น้อย ผู้บริหารเองก็ต้องคิดควบคู่ไปด้วยแล้วในตอนนี้ว่าถ้าเหตุการณ์ดีขึ้น สถานการณ์เข้าสู่ภาวะปรกติแล้ว เราจะดำเนินการอย่างไร เราจะมีมาตรการช่วงฟื้นตัวอย่างไร จะหยุดใช้มาตรการวิกฤตตอนไหน และจะต้องมีอะไรที่ต้องทำบ้างเพื่อให้ธุรกิจกลับเข้ามาสู่ภาวะปรกติให้เร็วที่สุด

นี่เป็นเหมือนสรุปแนวคิดสำคัญ ๆ ในความเห็นส่วนตัวของผมสำหรับสถานการณ์นี้ ซึ่งแน่นอนว่าในแต่ละองค์กรก็คงจะมีรายละเอียดและเงื่อนไขต่าง ๆ ที่แตกต่างไปโดยต้องไปประยุกต์และปรับใช้กันต่ออีกทีนะครับ

หวังว่าทุกคนจะผ่านวิกฤตนี้ไปได้อย่างปลอดภัยและได้รับผลกระทบให้น้อยที่สุดนะครับ