ในช่วงเหตุการณ์ COVID-19 นั้น ผมมักจะได้เห็นบทความและความคิดเห็นบ่อยๆ ว่าเป็นยุคที่เราจะเข้าสู่ Digital Transformation อย่างจริงจังและพนักงานของเราจะต้องมี Digital Skill กันให้พร้อม เช่นทักษะการเขียนโปรแกรม การใช้เทคโนโลยี การสื่อสารดิจิทัล การพัฒนานวัตกรรมประกอบกับการใช้เครื่องมือใหม่ๆ เข้ามากับการประกอบธุรกิจ

แต่เอาจริงๆ แล้วในส่วนตัวผมเองนั้นก็มองอีกแง่หนึ่งว่าด้วยสถานการณ์แบบนี้กลับน่าจะเป็นช่วงที่เราต้องหาทาง Reskill ให้กับพนักงานขององค์กรโดยเร็ว ซึ่งไม่ใช่เรื่องของดิจิทัลและเทคโนโลยีอะไรเลย หากแต่เป็นทักษะพื้นฐานสำคัญๆ ที่หลายคนอาจจะมองว่าเป็นเรื่อง Soft Skill ด้วยซ้ำ

ปัญหาของการต่อยอดบนโครงสร้างที่ไม่แข็งแรง

สิ่งที่เราน่าจะเรียนรู้ในภาวะวิกฤตจาก COVID-19 ได้ดีก็คือการปัญหาเรื่องพื้นฐานของธุรกิจที่หลายองค์กรไม่ได้แข็งแรงอย่างที่คิด และเมื่อเกิดปัญหาขึ้นก็ทำให้องค์กรขยับตัวยาก ปรับตัวไม่ได้ บ้างก็ล้มครืนไปเลยก็มี ในขณะที่องค์กรซึ่งมีพื้นฐานที่ดี ไม่ว่าจะเป็นทรัพยากรบุคคลหรือกระบวนการทำงานต่างๆ ก็จะทำให้เคลื่อนตัวได้เร็ว ได้รับผลกระทบที่ไม่เยอะมาก ลดความเสียหายได้ระดับหนึ่ง

นั่นจึงสะท้อนในมุมหนึ่งว่าธุรกิจนอกจากจะคิดเรื่องต่อยอดหรือปรับตัวหลังจาก COVID-19 แล้ว ก็ต้องคิดเรื่องการฟื้นตัวและ “ซ่อม” รากฐานของตัวเองให้แข็งแรงเสียก่อน ซึ่งหนึ่งในสิ่งสำคัญมากๆ ก็คือทักษะของทรัพยากรบุคคลนั่นเอง

ฐานที่แข็งแรงจะทำงานได้มีประสิทธิภาพ

เชื่อว่า “การทำงานที่มีประสิทธิภาพ” จะเป็นสิ่งที่หลายองค์กรมองหาหลังจากนี้ เพราะเมื่อเราได้รับผลกระทบทางธุรกิจมาแล้ว หลายองค์กรก็จะมองถึงเรื่องการลดต้นทุน ปรับโครงสร้างองค์กร ลดค่าใช้จ่ายต่างๆ หรือไม่ก็พยายามรีดประสิทธิภาพการทำงานให้มากขึ้นโดยไม่สามารถทำงานแบบเดิมได้อีกแล้ว

และเมื่อเราพูดถึงการทำงานให้ได้ประสิทธิภาพนั้น มันก็คือการที่เราจะต้องใช้ทักษะหลายๆ อย่างที่เป็นพื้นฐานของการทำงานให้มีประสิทธิภาพสูงสุด เช่น

ทักษะด้านการสื่อสาร (Communication Skill) – เพื่อลดการสื่อสารที่ผิดพลาด เลี่ยงการปะทะหรือขัดแย้งที่เกิดขึ้นจากการสื่อสารที่เกิดความเข้าใจผิด เช่นเดียวกับการลดเวลาที่สูญเสียไปจากการสื่อสารที่ล่าช้า เยิ่นเย้อ ไม่จำเป็น ซึ่งนั่นทำให้พนักงานต่างๆ ต้องกลับมาฝึกทักษะเหล่านี้ เช่นวิธีการประชุมให้มีประสิทธิภาพ การสื่อสารภายในองค์กรให้ได้ผลอย่างการเขียนอีเมล์ การพูดคุยประสานงาน ตลอดไปจนถึงการพรีเซนต์งานนำเสนอไอเดีย

ทักษะด้านการบริหารงานและตัวเอง (Work & Life Management Skill)– เมื่อเราอยู่ในภาวะที่แรงกดดันเพิ่มขึ้นจากสภาวะเศรษฐกิจ แน่นอนว่าหลายคนก็จะคิดถึงการทำงานที่หนักขึ้น ล่วงเวลามากขึ้น เครียดมากขึ้น แล้วก็จะส่งผลกระทบหลายๆ อย่างตามมาเป็นแน่ และนั่นก็เลยทำให้การบริหารจัดการงานและตัวเองเป็นอีกทักษะที่สำคัญ เช่นการบริหารเวลา การลำดับความสำคัญงานต่างๆ และการบริหารให้งานดังกล่าวเสร็จลุล่วงตามกำหนด โดยในขณะเดียวกันก็ต้องรู้จักการบริหารตัวเองให้มีสุขภาพจิตและสุขภาพกายที่ดีด้วย

ทักษะด้านการคิด (Thinking Skill) – ผมพูดเรื่องทักษะการคิดอยู่หลายครั้งเหมือนกัน เพราะมันเป็นรากฐานที่จำเป็นในการคิดต่อยอดทางธุรกิจที่สำคัญ ไม่ว่าจะเป็นการวิเคราะห์ปัญหา การตัดสินใจ การหาไอเดียแก้ปัญหา การคิดสร้างสรรค์ หรือแม้แต่การออกแบบนวัตกรรมใหม่ ซึ่งนั่นทำให้ทักษะด้านการคิดต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น Creative Thinking, Strategic Thinking, Analytical Thinking, Critical Thinking ล้วนเป็นสิ่งจำเป็นมากๆ นั่นเอง


อันที่จริงยังมีอีกหลายทักษะที่ผมคิดว่าสำคัญมากๆ แต่เรามักไม่ค่อยพูดถึงกันเพราะกระแสให้ความสำคัญกับ “ทักษะใหม่” ค่อนข้างจะเยอะกว่า อย่างไรก็ตามนั้น เราก็ไม่สามารถมองข้ามทักษะพื้นฐานเหล่านี้ได้เลย เพราะหากฐานเท่านี้ไม่แข็งแรงแล้วก็ยากที่จะไปต่อเติมหรือเสริมอะไรใหม่ให้ได้นั่นเอง