เราไม่ได้อยู่ตัวคนเดียวในโลก ในสังคมของเราล้วนมีคนมากมายอยู่รอบตัวและแต่ละคนก็มีเรื่องราว มีสถานะ และมีประสบการณ์ที่ต่างกัน แต่ก็นั่นแหละที่มนุษย์เป็นสัตว์สังคมทำให้เรานั้นต้องไปปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นซึ่งการปฏิสัมพันธ์นี้เองทำให้เราสร้างทัศนคติหรือความคิดหลายๆ อย่างขึ้นมา บางอย่างก็เป็นเรื่องดีกับตัวเรา แต่ในบางครั้งก็อาจจะเป็นเรื่องไม่ดีกับเราด้วยเช่นกัน

การมองผู้อื่นนั้นจะว่าไปแล้วก็สามารถสร้างผลดีกับเราได้อยู่ ถ้าหากเราเรียนรู้จะใช้ประสบการณ์ที่เกิดขึ้นนำมาสร้างทัศนคติให้กับเรา เช่น

  • เขาประสบความสำเร็จ / มาถึงจุดนี้ได้อย่างไร
  • เขาเรียนรู้และสร้างเสริมประสบการณ์จากไหน
  • เขาพัฒนาศักยภาพตัวเองด้วยวิธีดี
  • อะไรคือข้อดีของเขาที่ทำให้คนอื่นอยากคบหา
  • ฯลฯ

ซึ่งถ้ามาดูแล้ว มันคือการถอดรหัสว่า “เราจะเรียนรู้จากเขาได้อย่างไร” ทั้งนี้เพราะการเรียนรู้ที่ดี เรียนรู้ในสิ่งที่ถูก มันก็จะทำให้เราโตขึ้น มีทัศนคติที่กว้างขึ้น มีความคิดที่คมคายมากขึ้น ฯลฯ

เรื่องแบบนี้เลยกลับมาเหมือนกับที่ผมบอกหลายๆ คนอยู่บ่อยๆ ว่าการอ่านประวัติคนดังนั้นไม่ใช่ว่าอ่านเพื่อให้รู้ว่าเขาเป็นใคร แต่มันคือการมองหาให้เจอว่าอะไรเป็นการก่อร่างสร้างวิธีคิดของพวกเขา และเราจะสามารถหยิบมันมาก่อร่างสร้างตัวเองได้หรือไม่

แต่ในขณะเดียวกัน ปัญหาของการมองผู้อื่นก็อาจจะเกิดขึ้นถ้าเราไม่สามารถปรับทัศนคติของตัวเราเอง ทั้งนี้เพราะส่วนใหญ่แล้วมนุษย์เรามักจะพยายามเปรียบเทียบตัวเองกับสิ่งอื่นๆ อยู่เสมอ ผลที่เกิดขึ้นคือเรามัก “เอาตัวเราไปเทียบกับคนอื่น” ซึ่งสุดท้ายก็จะกลายเป็นการสร้างปมหรือความรู้สึกแย่ๆ ให้กับตัวเองไปเสีย

ทั้งนี้เพราะไม่ว่าอย่างไร เราก็มักจะเจอเรื่องที่เราไม่ดี หรือด้อยกว่ากับคนอื่นอยู่เรื่อยๆ เช่นเขาฐานะดีกว่า เขามีแฟนสวยกว่า เขาประสบความสำเร็จเร็วกว่า เขาการศึกษาดีกว่า ฯลฯ ซึ่งไอ้การเปรียบเทียบตัวเองนี้มักจะทำให้เรารู้สึกแย่และเกิดทัศนคติด้านลบกันได้ง่ายๆ

ด้วยเหตุนี้แล้ว บรรดาหนังสือพัฒนาตัวเองจำนวนมากถึงพยายามเตือนเราอยู่บ่อยๆ ว่าอย่าเอาตัวเราไปเทียบกับผู้อื่นเป็นอันขาด เพราะมันมีแต่จะทำให้เรารู้สึกถดถอยไปเสีย เผลออาจจะกลายเป็นความรู้สึกริษยาจนทำให้เราทุกข์หนักว่าเดิมด้วย

พอพูดมาถึงจุดนี้ จะเห็นว่าการมองคนอื่นนั้นมันก็มีเหรียญอยู่สองด้าน ถ้าเรารู้วิธีที่จะเลือกมองและใช้ประสบการณ์ที่เกิดขึ้นให้เป็น มันก็ย่อยมเป็นผลดีกับเรา แต่ถ้าเราเลือกจะหยิบมันมาทำให้ตัวเรารู้สึกลบแล้ว มันก็อาจจะกลายเป็นยาพิษทำร้ายตัวเองเช่นกัน

ด้วยเหตุนี้แล้ว การตั้งทัศนคติในการมองผู้อื่นจึงเป็นสิ่งสำคัญ มันอยู่ที่เราจะเลือกว่าจะมองคนด้วยวิธีไหน

เพราะถ้ามุมมองมัน “ใช่” แล้ว ชีวิตเราก็จะ “ได้” โดยไม่ “เสีย” นั่นแหละครับ