หนึ่งในสิ่งที่ผมมักจะพูดบ่อยๆ ในเรื่องการพัฒนาตัวเอง คือการอย่าพยายามเอาอย่างคนอื่น ทั้งนี้เพราะหลายๆ คนมักจะใช้ชีวิตประเภทตามรอยคนอื่น หรือไม่ก็พยายามทำตัวเหมือนกับคนอื่นๆ จนสุดท้ายก็ไม่ได้เป็นตัวของตัวเอง และที่หนักไปกว่าคือการทำตัวตามคนอื่นๆ นั้นก็ใช่ว่าจะได้ผลหรือสำเร็จแบบที่คนอื่นเขาทำกันด้วย

อันที่จริง การทำตามคนอื่นก็ใช่ว่าจะเป็นเรื่องแย่ชนิดห้ามทำ เพราะถ้าคุณฉลาดเลือกที่จะเรียนรู้และ “เลือก” ทำตามคนอื่นแล้ว มันก็อาจจะได้ผลดีกับคุณ แต่อย่างไรก็ตาม สิ่งที่เราจำเป็นต้องรู้ทันอยู่คือมีหลากหลายปัจจัยและเหตุผลที่จะทำให้เราไม่ได้ผลลัพธ์อย่างที่คนอื่นเขาได้กัน เช่น…

1. คุณไม่ได้เข้าใจว่าเขาคิดอะไรถึงเลือกทำอย่างนั้น

การตัดสินใจเลือกใช้ชีวิตนั้นล้วนมีเหตุผลประกอบของแต่ละคน ซึ่งนั่นผ่านกระบวนการคิดมากอยู่พอสมควร บรรดาคนเก่งๆ ที่เราเห็นกันนั้นก็ล้วนมีวิธีคิดที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังการตัดสินใจหรือการกระทำหลายๆ อย่าง ซึ่งนอกเหนือจากเหตุผลต่างๆ แล้ว พวกเขายังมีข้อมูลที่เราเองก็ไม่ได้ทราบด้วย นั่นทำให้การที่เราจะทึกทักไปเอาอย่างหรือทำตามก็เหมือนกับการไปจับที่เปลือกโดยไม่ได้เข้าใจที่มาที่ไป ไม่รู้ตื้นลึกหนาบาง ซึ่งนั่นก็เป็นเรื่องเสี่ยงอยู่พอสมควรเลยทีเดียว

2. คุณไม่ได้มีพื้นฐานแบบเขา

นอกเหนือจากความคิด ตรรก เหตุผลและข้อมูลแล้ว สิ่งสำคัญอีกอย่างที่ต่อให้คุณเลือกทำแบบเดียวกันก็อาจจะได้ผลลัพธ์ต่างกัน เพราะแต่ละคนก็ล้วนมีพื้นฐานประสบการณ์ ความสามารถที่ต่างกัน การที่คนใดคนหนึ่งตัดสินใจ ปฏิบัติและได้ผลลัพท์อะไรออกมานั้น ก็เพราะพวกเขามีปัจจัยพื้นฐานบางอย่างซึ่งเอื้อกับทางเลือกของเขา แต่พอคุณจะทำตามบ้างแล้วนั้น ปัจจัยที่ต่างกันก็ย่อมสร้างผลลัพธ์ที่ไม่เหมือนกัน ลองคิดดูง่ายๆ ว่าบรรดาคนเก่งๆ นั้นเขามีความรู้และทักษะบางอย่างที่สะสมมา จนทำให้พวกเขาสามารถทำงานบางอย่างได้ง่ายๆ หรือไม่ต้องใช้เวลาเยอะ แต่ถ้าคุณไปเอาตามอย่างเขาแล้ว คุณอาจจะล้มไม่เป็นท่าได้เพราะคุณยังไม่ได้มีความสามารถอย่างเขา

3. คุณไม่ได้จำเป็นจะต้องเหมือนเขา

ผมชอบพูดเรื่องนี้เสมอๆ คือทำไมเราต้องเป็นเหมือนคนนั้น ต้องให้ได้อย่างคนโน้นล่ะ? อันที่จริงตัวเราเองก็คือตัวเราเอง ซึ่งเราควรจะให้ความสำคัญและสร้างเอกลักษณ์ในแบบของเรา ไม่ใช่พยายามจะเหมือนหรือเลียนแบบคนอื่นๆ แถมในทางกลับกัน หลายๆ อย่างถ้าคุณพยายามจะเป็นแบบคนอื่นแล้ว สุดท้ายมันจะกลายเป็นการทำลายตัวตนของคุณเอง ทำให้คุณสุญเสียความมั่นใจเอาได้ง่ายๆ ด้วย

4. ใช่ว่าเรื่องที่เขาทำอาจจะเป็นเรื่องดีเสียเมื่อไร

อีกเรื่องหนึ่งที่ผมมักจะเจอคือการพยายามทำตามคนอื่นประเภทคนดัง ดารา ฯลฯ จนลืมมองไปว่าเรื่องบางเรื่องนั้นไม่น่าเอาตาม อย่างเช่นถ้าใครบอกผมว่าอยากเป็นแบบ Steve Jobs นั้น ผมมักจะเตือนว่า Jobs จริงๆ เป็นคนที่หยาบคาย เผด็จการ และมีมนุษยสัมพันธ์เข้าขั้นแย่ ซึ่งนั่นคงไม่ใช่เรื่องที่ควรไปทำตามแน่ๆ พอเป็นเช่นนี้แล้ว มันจึงไม่ใช่เรื่องที่คุณจะต้องหน้ามืดตามัวเอาตามคนอื่นโดยลืมคิดว่ามันเวิร์คหรือไม่เวิร์ค ถ้าเป็นเรื่องที่ไม่เข้าท่า ดูแล้วไม่เกิดประโยชน์ ก็ไม่ต้องไปทำตามแต่อย่างใด