top of page

Competitive Convergence: ทำไมการลอก Best Practice ทำให้บริษัท "ดีขึ้น" แต่ไม่ได้ทำให้ "ชนะ"

36นาที
ยาว 1 นาที

ลองเขียนรายการกิจกรรมการตลาดหรือแท็กติกที่พบเห็นบ่อยในธุรกิจ แล้วถามว่าเรายังแยกออกไหมว่าแต่ละอย่างเป็นของแบรนด์ไหน หลายครั้งคำตอบอาจไม่ง่ายนัก เพราะหลายแบรนด์มีแอปสะสมแต้ม จัดแคมเปญวันเลขเบิ้ล และไลฟ์ขายสินค้าเหมือนกัน


เมื่อทุกเจ้าทำตามกันได้ ลูกค้าก็มีเหตุผลน้อยลงที่จะเลือกจากความแตกต่าง สุดท้ายการแข่งขันจึงมักไหลไปสู่สิ่งที่เห็นและเปรียบเทียบง่ายที่สุดอย่างราคา


นี่คือกับดักของการทำแผนที่เริ่มจากคำถามว่า “คู่แข่งทำอะไร แล้วเรายังขาดอะไร”


🔴 ทำงานให้ดีขึ้น ไม่เท่ากับมีกลยุทธ์


Michael Porter แยก “ประสิทธิภาพการดำเนินงาน” ออกจาก “กลยุทธ์” ไว้ชัดเจน ประสิทธิภาพการดำเนินงานคือการทำกิจกรรมที่คล้ายกับคู่แข่งให้ดีขึ้น เร็วขึ้น หรือมีต้นทุนต่ำลง ส่วนกลยุทธ์คือการเลือกทำกิจกรรมที่แตกต่าง หรือทำกิจกรรมคล้ายกันในแบบที่ต่างออกไป


การเรียนรู้แนวปฏิบัติที่ดีจากคนอื่นจึงมีประโยชน์ และหลายครั้งก็จำเป็น แต่เมื่อทุกบริษัทใช้เครื่องมือและวิธีการเดียวกัน ความได้เปรียบจากการทำงานดีขึ้นก็มักไม่ยั่งยืน คู่แข่งเรียนรู้และตามทันได้ บริษัททั้งอุตสาหกรรมอาจยกระดับมาตรฐานขึ้นพร้อมกัน แต่ไม่ได้แปลว่าบริษัทใดบริษัทหนึ่งจะมีเหตุผลใหม่ให้ลูกค้าเลือกมากขึ้น


🔴 Benchmark ทำให้แผนอธิบายง่าย แต่ไม่ได้ทำให้แผนเป็นของเรา


ทำไมองค์กรจึงยังชอบเริ่มแผนจากการเทียบคู่แข่ง? เพราะ benchmark ทำให้การตัดสินใจดูมีหลักฐานรองรับ และอธิบายต่อผู้บริหารหรือคณะกรรมการได้ง่ายว่า “เราก็ทำตามสิ่งที่คนอื่นในตลาดทำ”


มีการอธิบายไว้อย่างน่าสนใจว่าองค์กรในแวดวงเดียวกันอาจค่อย ๆ มีรูปแบบคล้ายกัน เพราะแรงกดดันให้ดูเป็นองค์กรที่ชอบธรรมและได้รับการยอมรับ ไม่ได้เกิดจากหลักฐานว่าทุกแนวปฏิบัติให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าเสมอไป


ในทางปฏิบัติ การทำตามตลาดจึงอาจช่วยลดความเสี่ยงที่ผู้บริหารถูกตั้งคำถามว่า “ทำไมเราไม่ทำเหมือนคนอื่น” แต่ความปลอดภัยในการอธิบายการตัดสินใจกับความได้เปรียบของบริษัทไม่ใช่เรื่องเดียวกัน


🔴 กลยุทธ์ต้องมีสิ่งที่เราเลือกไม่ทำ


กลยุทธ์ที่ชัดไม่ได้มีแต่รายการสิ่งที่บริษัทจะเริ่มทำ แต่ต้องมีรายการสิ่งที่บริษัทจะไม่ทำด้วย เพราะทรัพยากร เวลา และความสนใจขององค์กรมีจำกัด การพยายามตอบสนองลูกค้าทุกกลุ่มและทำทุกอย่างที่คู่แข่งทำ อาจทำให้บริษัทไม่มีจุดยืนที่เด่นชัดพอสำหรับลูกค้ากลุ่มใดเลย


Trade-off จึงไม่ใช่ความล้มเหลวในการตามตลาด แต่เป็นส่วนหนึ่งของการเลือก บริษัทที่ตั้งใจให้บริการกลุ่มหนึ่งเป็นพิเศษ อาจต้องยอมไม่ตอบโจทย์บางกลุ่ม หรือไม่ร่วมแคมเปญบางรูปแบบ เพื่อให้กิจกรรมต่าง ๆ สนับสนุนตำแหน่งที่เลือกไว้อย่างสอดคล้อง Porter ชี้ว่าการเลือกที่แตกต่างอย่างยั่งยืนต้องอาศัย trade-off เพราะหากพยายามเป็นทุกอย่างให้ทุกคน คู่แข่งก็เลียนแบบได้ง่าย และจุดยืนของบริษัทก็พร่าเลือน


🔴 ก่อนอนุมัติแผนปีหน้า ลองถามสามข้อ


- ถ้าคู่แข่งเห็นแผนนี้ พวกเขาจะตกใจไหม หรือพูดได้ทันทีว่า “เราก็ทำอยู่แล้ว”?

- เราตัดสินใจเลิกทำอะไร เพื่อทุ่มทรัพยากรให้สิ่งที่เราเลือก?

- มีลูกค้ากลุ่มไหนที่เรายอมไม่ตอบโจทย์ เพื่อให้บริการกลุ่มหลักได้ดีกว่าเดิม?


คำถามเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าบริษัทควรเลิกเรียนรู้จากคู่แข่ง Best practice ช่วยให้องค์กรทำงานได้ดีขึ้น แต่การวางแผนไม่ควรจบแค่การรวบรวมสิ่งที่คนอื่นทำแล้วเติมลงในรายการของเรา


ถ้าแผนทั้งเล่มเขียนได้โดยไม่ต้องรู้ว่าบริษัทเป็นใคร ให้บริการลูกค้ากลุ่มไหน หรือเลือกแข่งขันด้วยอะไร แผนนั้นอาจยังไม่ใช่กลยุทธ์ แต่อาจเป็นเพียงรายการตรวจการบ้านของทั้งอุตสาหกรรม.

ความคิดเห็น


©2035 by Jeff Sherman. Powered and secured by Wix

bottom of page