ทำงานอย่างมีเกียรติ แปลว่าอะไร?

คำว่า “เกียรติ” อาจดูเป็นเรื่องนามธรรมแม้จะถูกพูดถึงกันอยู่บ้างโดยเฉพาะเวลาปลุกใจ สร้างแรงบันดาลใจให้กับพนักงาน แต่พอถามกันว่ามันคืออะไร เราก็อาจจะพบว่าหลายคนยังไม่สามารถอธิบายได้ชัดเจนเท่าไรนัก

เรื่องนี้เป็นสิ่งที่ผมแลกเปลี่ยนกับผู้เรียนในหลักสูตรที่เกี่ยวกับการพัฒนา Mindset อยู่เหมือนกันเพราะถ้าเราทำความเข้าใจมันได้ เราก็จะสามารถมองเห็นแนวทางการพัฒนาสิ่งนั้นให้เกิดขึ้น

ตรงนี้เองที่เราอาจจะเริ่มจากการมองว่าเกียรติในการทำงานนั้นเกี่ยวกับ “วิธี” ที่เราทำงาน และ “มาตรฐานภายใน” ที่เราเลือกยึดถือ และนั่นเชื่อมโยงไปว่าเกียรติในการทำงานคือการปกป้องศักดิ์ศรีของตัวเองและของผู้อื่น ผ่านความซื่อสัตย์ ความรับผิดชอบ และความเคารพ ไม่ว่าหน้าที่นั้นจะเล็กหรือใหญ่เพียงใด

📍เกียรติคือเรื่องของ “ตัวตน” ไม่ใช่ “ตำแหน่ง”

เมื่อมองลึกลงไปแล้ว เกียรติการทำงานนั้นไม่ใช่การระบุว่าต้องทำงานอะไร แต่มันเป็นผูกกับคุณลักษณะภายในของตัวบุคคลั้น ๆ เช่นความซื่อสัตย์ ความกล้าหาญ ความยุติธรรม และการรักษาคำพูด แม้ในสถานการณ์ที่ไม่มีใครเห็น หรือแม้แต่ต้องแลกกับผลประโยชน์ระยะสั้น

ในบริบทของการทำงาน ตรงนี้อาจจะอธิบายว่าเป็นสิ่งที่สะท้อนออกเป็นความมีวินัยทางจริยธรรม (Intregrity) ความน่าเชื่อถือ (Reliability) และความรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ (Accountability)

เมื่อมองประกอบแบบนี้ จะเห็นว่าการทำงานอย่างมีเกียรตินั้นเกิดขึ้นได้กับทุกตำแหน่งงาน ตั้งแต่พนักงานระดับล่างอย่างพนักงานขนของ พนักงานทำความสะอาด ไล่ไปจนถึงระดับผู้บริหาร โดยมันคือการไม่ปรับมาตรฐานของตัวเองตามแรงกดดันหรืออารมณ์ชั่ววูบ แต่คือการยืนอยู่บนหลักการแม้ในวันที่ไม่มีใครเห็นก็ตาม

📍หน้าตา “การทำงานอย่างมีเกียรติ” เป็นอย่างไร

ผมโดนสอนเสมอในสมัยที่เรียนละครเวทีว่าไม่มีงานไหนไม่สำคัญ แม้แต่งานกวาดพื้นโรงละครก็ตาม ฉะนั้นการทำงานอย่างมีเกียรติจึงไม่ได้เริ่มจากงานใหญ่หรืองานที่อยู่ใต้แสงสปอตไลต์ แต่เริ่มจากทัศนคติที่มีต่องานทุกชิ้น แม้จะเป็นงานเล็กก็ไม่ใช่งานไร้ค่า หากแต่ทุกงานคือส่วนหนึ่งของระบบที่สร้างคุณค่าให้ผู้อื่น คนที่มีเกียรติจะทำแม้งานเบื้องหลังด้วยความใส่ใจ เพราะเขาเห็นศักดิ์ศรีในบทบาท ไม่ใช่แค่ในชื่อเรียกตำแหน่ง

📍เกียรติ ไม่ใช่แค่ภาพลักษณ์

หลายองค์กรให้ความสำคัญกับ “ภาพลักษณ์” หรือชื่อเสียง แต่ถ้าเราพูดถึงเรื่องเกียรตินั้นลึกลงไปมากกว่า ภาพลักษณ์คือสิ่งที่คนอื่นมองเห็น แต่เกียรติคือสิ่งที่เราทำแม้ไม่มีใครจับตา เกียรติคือการเลือกปฏิบัติต่อบทบาทและผู้คนอย่างมีคุณค่า แม้ในวันที่ผลลัพธ์ยังไม่สมบูรณ์หรือยังไม่ได้ออกมาให้เห็นก็ตาม

ด้วยเหตุนี้แล้ว การทำงานอย่างมีเกียรติจึงไม่ใช่การรักษาหน้าตาของผู้ทำงาน แต่คือการรักษามาตรฐานทางศีลธรรมของตนเอง

📍ทำไมเรื่องนี้จึงสำคัญในระยะยาว

ในระดับบุคคล การทำงานอย่างมีเกียรติสร้างความภาคภูมิใจภายใน เราอาจควบคุมผลลัพธ์ไม่ได้ทั้งหมด แต่เราควบคุม “วิธีการ” ได้ เมื่อเรารู้ว่าสิ่งที่ทำและวิธีที่ทำสอดคล้องกับคุณค่าของเรา เราจะมีความหมายในงานมากกว่าการไล่ตามตำแหน่ง

ในระดับองค์กร วัฒนธรรมที่ยืนอยู่บนเกียรติสร้างความไว้วางใจ ความร่วมมือ และการให้ฟีดแบ็กที่ตรงไปตรงมา เพราะทุกคนเชื่อว่าคนรอบข้างจะไม่เอาเปรียบ ไม่เล่นเกมลับหลัง และไม่ทำลายกันเพื่อผลประโยชน์ส่วนตัว องค์กรเช่นนี้อาจไม่ได้เสียงดังที่สุด แต่มีความแข็งแรงที่สุด

การทำงานอย่างมีเกียรติไม่ใช่เรื่องอุดมคติที่จับต้องไม่ได้ มันคือการตัดสินใจเล็ก ๆ ในทุกวัน จะพูดความจริงหรือไม่ จะรักษาคำพูดหรือไม่ จะรับผิดชอบหรือผลักภาระออกไป จะทำงานอย่างเต็มที่หรือไม่

ท้ายที่สุด เกียรติไม่ใช่สิ่งที่คนอื่นมอบให้เรา แต่เป็นสิ่งที่เราสร้างจากการกระทำซ้ำ ๆ ของตนเอง และเมื่อเราทำงานอย่างมีเกียรติ เราไม่ได้เพียงสร้างผลงาน แต่กำลังสร้างตัวตนที่มีคุณค่าไปพร้อมกัน