‘ลับ’- ‘ลัด’ - ‘ล้ำ’สิ่งที่ล่อลวงคนได้เสมอ

สองสามวันนี้มีข่าวเรื่องการหลอกลวงลงทุนเป็นข่าวใหญ่ในแวดวงธุรกิจ แถมคนที่ตกเป็นเหยื่อก็ใช่ตาสีตาสาแต่อย่างใดจนทำให้มีการพูดกันว่าขนาดคนมีการศึกษาหรือทำงานตำแหน่งใหญ่ ๆ แล้วก็ยังสามารถตกเป็นเหยื่อได้เลย

เรื่องนี้ทำให้ผมนึกถึงประเด็นที่ผมหยิบมาอธิบายในคลาสคอนเทนต์อยู่เสมอว่าพลังของคอนเทนต์นั้นสามารถ "โน้มน้าว" ให้คนคล้อยตามได้อย่างน่าอัศจรรย์ หลายครั้งสามารถทำให้คนเราทำสิ่งที่ไม่คิดว่าจะทำหรือก้าวข้ามเหตุผลปรกติได้ แถมยิ่งถ้าเราเข้าใจ "อคติ" ที่มนุษย์มีด้วยแล้วก็จะสามารถวางหมากให้อีกฝั่งติดกับได้ไม่ยากนัก

ถ้าจะให้เห็นภาพนั้น ผมขอหยิบสามคำที่มักจะเป็นตัวจุดความคิดดังกล่าวอย่าง "ลับ" "ลัด" และ "ล้ำ" มาอธิบายเสียหน่อยแล้วกัน เพราะมันจะถูกใช้เสมอในโฆษณาที่สามารถดึงดูดกลุ่มเป้าหมายได้อย่างดี

📍 "ลับ" - เพราะหลายคนอยากรู้สิ่งที่มากกว่าคนทั่วไป

ถ้าผมบอกว่าจะสอนให้เข้าใจกลไกของการตลาดว่าทำงานอย่างไร กับการบอกว่าผมจะเผยเคล็ดลับการตลาดที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้แล้วทำให้ขายไม่ได้ แน่นอนว่าประโยคที่สองนั้นดูดึงดูดกว่าประโยคแรกเป็นแน่ ทั้งนี้เพราะเรื่องของ "ความลับ" เป็นสิ่งที่มีความเย้ายวนกับสมองเราอยู่ไม่น้อย ยิ่งกับคนที่ยังไม่ไปถึงเป้าหมายด้วยแล้วนั้น "ความลับ" ก็เป็นสิ่งที่ค้างคาใจเสมอว่ามันต้องมีอะไรบางอย่างที่เราขาดไปเลยทำให้ไม่ประสบความสำเร็จ

ในขณะเดียวกันเอง หลายคนก็อาจจะมีความคิดว่าโลกที่เราเห็นนี้ยังมีด้านที่เราไม่รู้ มีวิธีการที่เราไม่ทราบซึ่งถูกเข้าถึงได้เฉพาะคนบางกลุ่มซึ่งนั่นสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันอย่างเช่นการทำธุรกิจ และนั่นทำให้เราจะอยากรู้เรื่องดังกล่าวเพื่อสามารถเข้าถึงสิทธิประโยชน์หรือความมีอภิสิทธิ์เหนือคนทั่วไปเป็นธรรม

และนั่นจึงไม่แปลกที่เราจะเจอโฆษณาหรือคำเชิญชวนประเภท "เผยเคล็ดลับ" "แชร์เทคนิคลับ" ตลอดไปจนถึงการนำเสนอ "ผลประโยชน์ลับ" ที่เล่นกับความไม่รู้และอยากรู้ของคนนั่นเอง

📍"ลัด" - คนเราอยากไปถึงที่หมายเร็วกว่าเดิม

เคยมีคนที่มาเรียนคลาสที่ dots แล้วพูดกับผมว่า "ที่เรียนมาก็ดีนะพี่แก่ แต่หนูว่ามันต้องมีวิธีลัดที่ไปถึงโดยไม่ต้องคิดเยอะขนาดนี้หรือเปล่า"

คำพูดนั้นเป็นสิ่งที่ชวนให้ผมคิดอยู่บ่อย ๆ เพราะมันสะท้อนสิ่งที่ผมเองก็เจอกับผู้ประกอบการหลายคนคือการไม่อยากเสียเวลาเดินตามขั้นตอนปรกติ ไม่ว่าจะเพราะมันช้า อยากไปถึงที่หมายเร็ว ๆ มองว่าตัวเองกำลังเสียเวลามากเกินไป หรือแม้แต่มองว่าการได้​ "ทางลัด" คือวิธีของอภิสิทธิชน

นั่นจึงไม่แปลกที่เราจะเห็นการใช้คำ "ลัด"​เป็นคำที่ยั่วความต้องการคนได้เป็นอย่างดี ไม่ว่าจะเป็น "รวยทางลัด" "ทางลัดสู่ความสำเร็จ" "Shortcut สู่ร้อยล้าน" ซึ่งมันฟังดูเย้ายวนกับความต้องการของคนอยู่เสมอ ยิ่งถ้าคนพูดคือคนที่สำเร็จได้เร็วกว่าคนทั่วไป เช่นประสบความสำเร็จตั้งแต่อายุยังน้อยก็จะยิ่งทำให้คำพูดนี้ทวีคูณขึ้นไปอีก

อย่างไรก็ตาม ถ้าเอาเรื่องนี้ไปคุยกับคนที่มีความรู้จริงในแต่ละศาสตร์นั้น เขาก็จะบอกว่ามันเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาและสะสมประสบการณ์ ใช่ว่าจะมีทางลัดแต่อย่างใด

📍ล้ำ - เราอยากว้าวกับสิ่งที่คนทั่วไปยังเข้าไม่ถึง

เวลาพูดคำว่า "ล้ำ" มันคือสิ่งที่ยังมาไม่ถึงในปัจจุบันหรือไม่ก็ยังไม่เป็นที่รู้ของคนทั่วไป และนั่นทำให้คนที่สามารถเข้าถึงสิ่งที่ล้ำได้น่าจะเป็นคนที่มีโอกาสและความได้เปรียบกว่าคนอื่น ๆ ซึ่งนั่นกลายเป็นที่มาของการขายความล้ำในหลาย ๆ ครั้งเพื่อทำให้หลงว่ากำลังเข้าถึงสิ่งที่มีเหนือคนอื่นแม้ว่าตัวเองจะยังไม่เข้าใจสิ่งนั้นก็ตาม

เคสนี้ผมมักจะเห็นบ่อย ๆ เวลาฟังเคสเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นแล้วกลายเป็นธุรกิจที่เอามาชวนเชิญคนให้เป็นลูกค้าหรือแม้แต่นักลงทุน ซึ่งเอาเข้าจริงหลายอย่างฟังแล้วก็ไม่ค่อยรู้เรื่องว่ามันคืออะไร คนพูดบางทีก็เหมือนวาดฝันอะไรก็ไม่รู้แน่ชัดแต่อาศัยการบอกว่านี่คือ "สิ่งที่ไม่เคยมีมาก่อน" หรือไม่ก็ "คุณจะไม่เข้าใจถ้าใช้วิธีคิดแบบเดิมๆ" เพื่อทำให้ของสิ่งนั้นกลายเป็นอะไรที่ล้ำ ๆ ดูยั่วยวนกับการได้อภิสิทธิ์ที่จะครอบครองมันก่อนใคร

แต่ในความจริง เราก็จะพบว่าหลายอย่างที่โฆษณาว่า "ล้ำ" นั้นกลับกลายเป็นของที่ทำงานไม่ได้จริง หรือมันก็แค่ว้าวชั่วครู่แล้วพบว่าไปใช้วิธีแบบเดิมดีกว่า แต่กว่าจะไปถึงจุดนั้นก็มีหลายคน "หลงกล" ไปเรียบร้อยแล้ว

ที่เล่ามานี้เป็นส่วนหนึ่งของกลไกของการสื่อสารที่เล่นกับความเป็นมนุษย์ของเราได้อย่างดี ซึ่งถ้าเราไม่ระมัดระวัง ไตร่ตรองให้รอบคอบแล้วนั้น ก็จะกลายเป็นว่าเราสามารถพลาดแล้วโดนล่อลวงเอาได้ง่าย ไม่ว่าจะเป็นการซื้อสินค้า ใช้บริการ หรือแม้แต่การตกเป็นเหยื่อของการหลอกลวงต่าง ๆ นั่นเองล่ะครับ