ทำไมองค์กรมี Vision ที่ดูสวยแต่กลับไร้ทิศทาง

ในบทเรียนเรื่องการบริหารธุรกิจนั้น Vision จะถูกคาดหวังให้เป็นภาพอนาคตที่ช่วยชี้นำการตัดสินใจ สร้างแรงบันดาลใจ และจัดลำดับความสำคัญขององค์กร แต่ในความเป็นจริง Vision ของหลายองค์กรกลับไม่มีอิทธิพลต่อการทำงานจริง ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การเขียนไม่สวย แต่อยู่ที่การพยายามจัดการโจทย์ที่ซับซ้อนเกินไปโดยไม่กล้าเลือกอย่างชัดเจน

🔥 Vision คลุมเครือ จนไม่สามารถใช้ตัดสินใจได้

Vision ในหลายบริษัทมักเต็มไปด้วยคำที่ฟังดูยิ่งใหญ่ เช่น “เป็นผู้นำระดับโลก” หรือ “ขับเคลื่อนนวัตกรรม” แต่ไม่ได้อธิบายว่าโลกในอนาคตจะเปลี่ยนไปอย่างไร หรือคนในองค์กรควรเลือกทำอะไรและไม่ทำอะไร ผลคือ Vision ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นกรอบการตัดสินใจ แต่กลายเป็นข้อความที่ทุกคนตีความได้ตามใจ

🔥 โฟกัสองค์กร มากกว่าลูกค้าและโลกภายนอก

Vision จำนวนมากเล่าถึงสถานะของบริษัท มากกว่าการเปลี่ยนแปลงที่ลูกค้าหรือสังคมจะได้รับ เมื่อ Vision มองจากมุม “เราอยากเป็นอะไร” แทนที่จะเป็น “โลกจะดีขึ้นอย่างไรเพราะเรา” ข้อความนั้นจึงให้พลังกับผู้บริหาร แต่ไม่สร้างความหมายให้คนทำงาน

🔥 ภาษาแบบประนีประนอม ทำให้ Vision หมดพลัง

กระบวนการเขียน Vision ที่พยายามเอาใจทุกฝ่าย มักจบลงด้วยภาษาที่ปลอดภัย เป็นนามธรรม และใช้ได้กับทุกองค์กร ความคม ความแตกต่าง และอารมณ์ถูกลบออกเพื่อหลีกเลี่ยงความขัดแย้ง สุดท้าย Vision จึงไม่โดดเด่นและไม่จูงใจใครจริง ๆ

🔥 ความทะเยอทะยานที่ไม่น่าเชื่อถือ

อีกแบบหนึ่งที่เราอาจจะเจอคือการเขียน Vision ที่ต้องทะเยอทะยาน แต่ถ้าภาพอนาคตดูห่างไกลจากความเป็นจริงเกินไป คนในองค์กรจะไม่ต่อต้านอย่างเปิดเผย แต่จะเลิกเชื่ออย่างเงียบ ๆ Vision แบบนี้จึงถูกมองเป็นโฆษณา มากกว่าจะเป็นทิศทางที่ต้องลงมือทำ

🔥 คาดหวังให้สโลแกนหนึ่งประโยคทำงานแทนทุกอย่าง

องค์กรจำนวนมากลงทุนกับประโยค Vision แต่ไม่ลงทุนกับเรื่องเล่า กลยุทธ์ และการแปล Vision ลงสู่การปฏิบัติ เมื่อไม่มีการเชื่อมโยงกับการตัดสินใจ งบประมาณ หรือ KPI Vision ก็ไม่สามารถเปลี่ยนพฤติกรรมได้จริง

🔥 Vision ไม่สอดคล้องกับพฤติกรรมและวัฒนธรรม

เมื่อ Vision พูดอย่างหนึ่ง แต่สิ่งที่องค์กรให้รางวัลหรือยอมรับกลับเป็นอีกอย่าง ความไม่สอดคล้องนี้จะบ่อนทำลายความเชื่อถืออย่างรวดเร็ว Vision จึงกลายเป็นเสียงรบกวน มากกว่าจะเป็นสิ่งที่คนยึดถือ

🔥 กระบวนการตั้ง Vision ที่ผิดสมดุล

Vision ที่ประกาศจากบนลงล่างมักขาดการยอมรับ ขณะที่ Vision ที่ให้ทุกคนเขียนร่วมกันโดยไม่มีกรอบชัดเจนมักขาดความคม Vision ที่ดีต้องผสานความเป็นผู้นำกับการมีส่วนร่วมอย่างมีโครงสร้าง

จากที่กล่าวมานั้น ปัญหาของ Vision ไม่ใช่เรื่องภาษา แต่คือการไม่กล้าเลือก Vision ที่ทรงพลังต้องยอมตัดบางความเป็นไปได้ออก กล้ากำหนดลำดับความสำคัญ และยอมรับว่ามันไม่จำเป็นต้องทำให้ทุกคนพอใจ หาก Vision ยังไม่ชี้นำการตัดสินใจและไม่เปลี่ยนพฤติกรรม ปัญหาอาจไม่ใช่การเขียน แต่คือการหลีกเลี่ยงบทสนทนาที่ยากที่สุดขององค์กรนั่นเอง